Dobre ubranie do malowania to nie stary dres, którego nie szkoda wyrzucić. Farba, pył po szlifowaniu gładzi i opary rozpuszczalników działają nie tylko na tkaninę, ale też na skórę, oczy i płuca. Dlatego przy pracach malarskich liczy się cały zestaw: odzież, ochrona dróg oddechowych, okulary, rękawice i wygodne buty. W tym poradniku wyjaśniamy, co sprawdza się w praktyce i na co zwrócić uwagę przy zakupie.
Dlaczego malowanie wymaga odpowiedniej odzieży
Malowanie wygląda na spokojną pracę, jednak niesie kilka konkretnych zagrożeń. Krople farby spadają z wałka prosto na twarz i ramiona. Szlifowanie gładzi tworzy chmurę drobnego pyłu, który osiada w płucach. Z kolei farby rozpuszczalnikowe i lakiery wydzielają opary, które przy słabej wentylacji powodują ból głowy i zawroty.
Do tego dochodzi praca na drabinie, częste klękanie przy listwach i długie godziny z rękami uniesionymi do sufitu. Odpowiednie ubranie nie usunie tych zagrożeń, ale wyraźnie je ograniczy. Co więcej, poprawi komfort, a to przekłada się na tempo i jakość pracy.
Jakie ubranie do malowania wybrać
Podstawą jest wygodny zestaw: spodnie i bluza lub koszulka albo kombinezon. Tradycyjnie malarze noszą odzież w kolorze białym. Ma to praktyczny sens, bo na bieli mniej widać zachlapania najpopularniejszymi farbami. Jasna tkanina mniej się też nagrzewa podczas pracy w nasłonecznionych pomieszczeniach.
Najwięcej uwagi warto poświęcić spodniom. Dobre spodnie robocze malarskie z kieszeniami na narzędzia mają miejsce na pędzle, szpachelki, nóż i miarkę. Często mają też kieszenie na nakolanniki i szlufkę na młotek. Dzięki temu nie musisz co chwilę schodzić z drabiny po potrzebne drobiazgi.
Przy wyborze tkaniny zwróć uwagę na skład:
- Bawełna – przewiewna i przyjemna dla skóry, dobra przy farbach wodnych i pracy w cieple.
- Mieszanka bawełny i poliestru – trwalsza, wolniej się gniecie i szybciej schnie po praniu.
- Tkaniny z elastanem – ułatwiają kucanie, sięganie wysoko i pracę w niewygodnych pozycjach.
Ubranie do malowania natryskowego – kombinezon jednorazowy
Przy malowaniu agregatem farba tworzy drobną mgłę, która osiada dosłownie wszędzie. W takiej sytuacji zwykłe spodnie i bluza nie wystarczą. Lepiej sprawdzają się jednorazowe kombinezony ochronne z kapturem, które zakładasz na zwykłą odzież roboczą.
Szukaj oznaczeń typu 5 i 6. Typ 5 chroni przed pyłem, więc przyda się przy szlifowaniu gładzi. Typ 6 zabezpiecza przed niewielkimi rozpryskami cieczy, czyli właśnie przed mgłą farby. Kombinezon powinien mieć ściągacze przy rękawach i nogawkach. Dzięki nim pył i farba nie dostają się pod spód.
Ochrona dróg oddechowych przy malowaniu
To element, o którym wiele osób zapomina. Tymczasem właśnie płuca są najbardziej narażone przy dłuższych pracach wykończeniowych. Rodzaj ochrony zależy od tego, co robisz:
- Malowanie wałkiem farbą wodną – zwykle wystarczy dobra wentylacja i regularne wietrzenie.
- Szlifowanie gładzi i tynków – potrzebna jest maska przeciwpyłowa co najmniej klasy FFP2.
- Farby rozpuszczalnikowe, lakiery i natrysk – konieczna jest półmaska z pochłaniaczem typu A (brązowe oznaczenie) połączonym z filtrem P2.
Przy częstej pracy z rozpuszczalnikami opłaca się kupić półmaskę z wymiennymi pochłaniaczami. Wymieniasz wtedy tylko filtry, a sama maska służy latami. Pamiętaj jednak, że pochłaniacze mają ograniczoną żywotność. Jeśli zaczynasz czuć zapach farby pod maską, czas na wymianę.
Okulary i ochrona oczu
Malowanie sufitu bez okularów to proszenie się o kroplę farby w oku. Szczególnie niebezpieczne są farby wapienne, bo wapno działa żrąco. Dlatego przy pracy nad głową warto nosić okulary ochronne zgodne z normą EN 166. Przy natrysku i szlifowaniu lepiej sprawdzają się gogle, które przylegają do twarzy i nie przepuszczają pyłu z boku.
Rękawice – nie tylko dla czystych dłoni
Farby i rozpuszczalniki wysuszają skórę, a niektóre składniki mogą ją podrażniać lub uczulać. Przy farbach wodnych dobrze sprawdzają się rękawice nitrylowe, które nie krępują ruchów. Przy pracy z rozpuszczalnikami wybieraj grubsze rękawice nitrylowe, bo cienki lateks szybko traci szczelność. Natomiast do przenoszenia puszek i drabin wystarczą rękawice bawełniane z nakrapianiem.
Buty i ochrona kolan
Malarz spędza na nogach cały dzień, często na drabinie lub rusztowaniu. Buty powinny być lekkie, wygodne i mieć podeszwę antypoślizgową. Rozlana farba czy folia malarska potrafią być bardzo śliskie. Przy malowaniu listew i dolnych partii ścian przydadzą się nakolanniki, które odciążają stawy podczas długiego klęczenia.
BHP przy pracy na drabinie
Według polskich przepisów praca na wysokości to praca wykonywana co najmniej 1 metr nad poziomem podłogi. Malowanie sufitu z drabiny często spełnia ten warunek. Dlatego zawsze sprawdzaj stabilność drabiny i nie stawaj na jej najwyższym stopniu. Nie wychylaj się też zbyt daleko na boki. Lepiej kilka razy przestawić drabinę, niż ryzykować upadek z puszką farby w ręku.
Wentylacja i karta charakterystyki
Przed rozpoczęciem pracy przeczytaj etykietę farby i jej kartę charakterystyki. Znajdziesz tam informacje o zagrożeniach, wymaganych środkach ochrony i zasadach pierwszej pomocy. Zwróć uwagę na piktogramy ostrzegawcze. Podczas malowania regularnie wietrz pomieszczenie i rób przerwy na świeżym powietrzu, zwłaszcza przy farbach rozpuszczalnikowych.
Jak dbać o ubranie do malowania
Świeże zachlapania farbą wodną najłatwiej usunąć od razu, zimną wodą. Zaschniętej farby akrylowej zwykle nie da się już całkowicie sprać. Ubranie do malowania pierz osobno, żeby resztki farby i pyłu nie trafiły na inne rzeczy. Kombinezonów jednorazowych nie pierz wcale, bo pranie niszczy ich właściwości ochronne.
Uważaj również na szmaty nasączone olejem lnianym lub pokostem. Podczas schnięcia mogą się same zapalić. Dlatego przechowuj je w zamkniętym metalowym pojemniku albo rozłóż płasko na zewnątrz do wyschnięcia.
Ubranie do malowania – lista kontrolna
Zanim zaczniesz malować, sprawdź, czy masz:
- spodnie malarskie z kieszeniami na narzędzia i nakolanniki,
- wygodną bluzę lub koszulkę, najlepiej w jasnym kolorze,
- kombinezon jednorazowy typu 5/6 przy natrysku i szlifowaniu,
- maskę FFP2 lub półmaskę z pochłaniaczem A i filtrem P2,
- okulary ochronne lub gogle zgodne z EN 166,
- rękawice nitrylowe dobrane do rodzaju farby,
- lekkie buty z antypoślizgową podeszwą.
Podsumowanie
Dobrze dobrane ubranie do malowania to coś więcej niż odzież, której nie żal pobrudzić. To ochrona skóry, oczu i płuc, a także większa wygoda przy wielogodzinnej pracy. Przy malowaniu wałkiem wystarczy solidny zestaw roboczy i dobra wentylacja. Natomiast przy natrysku, szlifowaniu i farbach rozpuszczalnikowych sięgnij po kombinezon, półmaskę i gogle. Kilka złotych wydanych na sprzęt BHP to niewielki koszt w porównaniu z kosztami leczenia.
O autorze
Jan Mentzen – w sklepie KAMS BHP odpowiada za testowanie i jakość produktów BHP. Na co dzień sprawdza, jak odzież robocza, obuwie i środki ochrony indywidualnej radzą sobie w realnych warunkach pracy.





